Những thứ tôi đã để lại sau lưng để sống rõ hơn
Có những thứ tưởng quan trọng, càng giữ càng nặng. Tôi từng gom hết, rồi từng thứ một buông ra để đủ chỗ cho điều mình thật sự muốn giữ lại. Bài viết này là những lần lựa chọn bình thường nhưng tự mình thấy khó, khi dám từ bỏ vài mảnh hỗn độn để thấy đời nhẹ đi một chút.
Có một buổi sáng tôi mở tủ áo, đứng lặng trước ngăn kéo mà không biết mình muốn mặc gì. Những cái áo cũ, áo tặng, cả những cái chưa bao giờ mặc, nằm kề vai nhau như một cuộc họp mặt bất đắc dĩ. Tôi chọn đại một chiếc quen thuộc, còn lại đóng tủ như cất đi luôn cả một phần ký ức. Cảm giác đó lặp đi lặp lại suốt nhiều năm, không chỉ với áo quần mà với cả những thứ mình nghĩ là không thể thiếu trong cuộc sống.
Ai cũng nói về ưu tiên, về chọn lọc, về tập trung vào điều quan trọng. Nhưng thử đứng giữa cả trăm thứ nhỏ tích tụ quanh mình, sách chưa đọc, tin nhắn chưa trả lời, cuộc hẹn chưa dám từ chối, mới thấy để buông một thứ không dễ như gạch bỏ mục khỏi to-do-list. Có lần tôi tự hỏi: mình giữ lại nhiều như vậy là vì sợ thiếu gì, hay chỉ vì sợ trống, sợ cảm giác hụt chân khi không còn gì che chắn?
Hồi tôi còn dẫn đội, thói quen tích trữ mọi mối quan hệ dở dang làm tôi mệt nhiều hơn được gì. Một ngày, tôi nhận ra không phải ai từng đi chung cũng cần ở lại bên nhau tới cuối. Mỗi cuộc trò chuyện không hợp, mỗi lần miễn cưỡng xuất hiện ở quán nhậu chỉ để giữ mặt mũi, sau cùng chỉ làm mình thấy càng lúc càng xa lạ với bản thân. Ít bạn, nhưng thật, thì nhẹ hơn. Mất một mớ tiếng ồn để giữ lại chút yên tĩnh.
Tôi cũng từng ôm rất nhiều dự định một lúc. Làm việc gì cũng sợ mình bị chậm lại phía sau. Người này học thêm, mình cũng ghi danh lớp khác. Người kia xây dự án mới, mình cũng bấm máy bắt đầu. Đến một thời điểm, các đầu việc không cộng lại thành nhiều thành tựu, mà thành nhiều mảnh rời không ghép nổi. Những thứ mình giữ, quay lại giữ chặt mình.
Có những thứ từ bỏ không phải lúc nào cũng là hành động lớn. Đôi khi chỉ là tắt thông báo email, không mở app chat ngoài khung giờ cần thiết, nói 'thôi' với một lời mời mình biết sẽ không vui. Đôi khi là tập thói quen cất đi một cuốn sách đang đọc dở khi 'chưa thực sự muốn đọc', thay vì cố gắng cho có tiếng là 'người đọc được nhiều sách'. Tôi hay tự kể chuyện bản thân kiểu như: 'Đã lỡ mua thì ráng đọc cho hết', 'Ai nhờ gì cũng nhận, mai mốt mới tính tiếp'… rồi quên khuấy động cơ nào làm mình mệt trước tiên.
Tôi nhớ một hôm lang thang giữa chợ đêm Cần Thơ, tay cầm ly cà phê lạnh, đầu nghĩ lung tung về một dự định vừa huỷ bỏ. Nhẹ bụng thấy rõ, nhưng cũng hơi hụt mất cái cảm giác có việc để làm. Thói quen sợ rảnh rỗi bám mình như cái áo khoác cũ mùa đông xứ Canada: không còn lạnh nữa nhưng vẫn mang bên người, chỉ vì từng sợ gió. Để bỏ một thói quen, nhiều khi phải chấp nhận tạm thời không biết cất tay vào đâu.
Có đủ rồi, thì thôi
Những năm gần đây, khi làm việc một mình với AI và automation, tôi nhận ra quy tắc này rõ ràng hơn: giữ mọi thứ càng lâu, càng vướng víu. Trước kia, khi còn công ty, tôi phải vác đủ loại vai: người nhắc deadline, người dàn hoà khi có xung đột, người hút hết áp lực khi dòng tiền cạn. Ở cương vị ấy, tôi từng tưởng mọi trách nhiệm mình ôm là không thể thiếu. Nhưng thực ra, nhiều cái chỉ là thói quen nghĩ mình chưa đủ tốt.
Bây giờ, làm một mình, không ai ép tôi phải xuất sắc ở tất cả. Tôi có quyền chọn dỡ ít việc đi mà không thấy áy náy. Có ngày, tôi chỉ cần làm xong đúng một việc nhỏ, rồi dẹp mọi tạp âm dành thời gian cho gia đình, cho một buổi cà phê lặng im, hoặc cho vài dòng sách không cần kết thúc. Không phải ai cũng yêu sự tối giản, nhưng tôi nghĩ, đôi khi biết dừng lại cứu mình khỏi mỏi mệt dài lâu hơn việc cố chồng chất đoạn đường.
Tôi từng giữ lại lịch sử chat dài cả năm, từng không xoá file nào, từng ghi nhớ tất cả ngày sinh nhật bạn bè… Những điều tưởng nhỏ ấy, gom lại thành một cái balo nặng mà lúc nào tôi cũng vác theo trên vai tinh thần. Khi bắt đầu bỏ bớt, xoá bớt kỷ niệm đã qua, chỉ giữ tin nhắn cần thiết, tập quên những lời nhắc cũ, đầu óc tôi sáng hơn một chút. Thậm chí việc cho phép bản thân quên sinh nhật cũng là một kiểu giải phóng, thay vì ráng đóng vai người luôn nhớ mọi điều. Tôi muốn mình biết memes hơn là thuộc lòng ngày sinh của ai đó, dù nghe có vẻ kỳ cục, nhưng ít ra tôi sống thật với mình hơn.
Không phải lần nào bỏ đi cũng dễ. Có lúc, ký ức về một người, một dự án, hay một thói quen cứ lởn vởn như tiếng dế lúc khuya. Nhưng rồi tôi học được một chuyện: bình yên không nằm ở đống đồ mình giữ lại, mà ở chỗ mình đủ dũng cảm để thả đi vài thứ đã từng là trung tâm của ngày hôm qua. Thả được một chút, thấy mình rõ hơn giữa mớ hỗn độn ban đầu tưởng là không thể thiếu.
Bây giờ, tôi không neo mình vào việc phải giỏi mọi thứ, không chạy theo số đông, không giữ những trò chuyện dở dang chỉ vì sợ bị quên lãng. Tôi bỏ lại những mục tiêu không còn ý nghĩa, những bữa tiệc chỉ để có mặt, những lời hẹn đã quá lâu không thiết tha. Cuộc sống còn nhiều chỗ trống hơn, nhưng trong cái trống đó, tôi thấy mình thật hơn.
Có gì đó nhẹ nhõm khi sáng thức dậy, không phải kiểm soát cả trăm dòng thông báo, không bị dằn vặt vì một cuốn sách còn dang dở. Tôi đặt câu hỏi này mỗi khi muốn thêm một thứ vào đời: 'Điều này có thật sự cần cho mình, hay chỉ là mình sợ thiếu sót?' Đa phần câu trả lời là: không cần.
Tôi không nghĩ ai cũng cần bỏ nhiều giống mình. Nhưng thử nhìn lại quanh mình, xem trong số những thứ đang cầm nắm, có bao nhiêu là thật sự quan trọng? Còn bao nhiêu chỉ là bản nháp, che chắn vài ngày, rồi mãi không chịu thả?
Có khi quay về lại ngăn tủ ấy, tôi bỗng thấy vài cái áo cũ biến mất, tủ trống hơn mà đầu óc cũng sáng hơn. Thay vì giữ đầy, tôi để trống cho những thứ mình chưa biết sẽ tới. Còn bạn, có thứ gì bạn từng giữ quá lâu, mà hóa ra chỉ cần buông ra là nhẹ hơn không?