Cái tay biết xoa chân đau

9 giờ 17 phút tối, cái ly nước trên bàn đã nguội, màn hình vẫn sáng, còn tôi thì ngồi nghe một đoạn nói chuyện về chữ nhẫn. Nghe tới khúc người ta ví chuyện đi sơ ý đụng cái bàn, chân đau điếng, tay liền cúi xuống xoa xoa cho dịu, tôi bật cười một mình. Cười vì thấy cái ví dụ quê quá. Cũng cười vì nhận ra, nếu là tôi ở vài phiên bản cũ hơn, chắc cái bàn đã bị mắng trước khi cái chân được hỏi thăm.

Cái hay của câu chuyện đó nằm ở chỗ nó không bắt mình giả bộ không đau. Chân đau thì đau, răng nhức thì nhức, ai nói một câu khó nghe thì lòng cũng nhói lên chứ đâu phải gỗ đá. Nhẫn, theo cách tôi nghe ra, không phải là nuốt cục tức xuống rồi tự phong mình làm người cao thượng. Nhẫn là biết trong người đang nổi lửa, nhưng vẫn kịp lấy một gáo nước nhỏ dội lên trước khi đốt luôn cái bếp, cái nhà, và tiện tay đốt luôn mối quan hệ.

Tôi hơi dị ứng với kiểu hiểu nhẫn như nín thinh. Nín thinh nhiều khi chỉ là cơn giận mặc áo hiền. Ngoài mặt thì im, trong bụng thì lẩm bẩm đủ thứ, mặt bình thản như tượng, nhưng trong đầu đã dựng xong ba tập phim trả đũa. Vậy nên khi nghe ý rằng mình vẫn có thể bày tỏ, vẫn nói rõ điều cần nói, chỉ là nói bằng sự mạch lạc và nhẹ nhàng hơn, tôi thấy dễ thở. Hoá ra nhẫn không phải là tự xoá mình khỏi câu chuyện. Nhẫn là còn đủ tỉnh để đừng biến mình thành phiên bản ồn ào nhất của chính mình.

Có một đối lập rất buồn cười ở đây: càng muốn thắng ngay, lời nói càng dễ thua. Càng muốn chứng minh mình đúng, giọng càng dễ méo. Mình tưởng đang bảo vệ lý lẽ, nhưng thật ra đang bảo vệ cái mặt mũi lấm lem của mình. Nói một câu cho đã, đã thì có đã, nhưng sau đó thường phải đi nhặt lại từng mảnh nhỏ: một cái nhìn cụp xuống, một tin nhắn cụt ngủn, một khoảng im lặng dài hơn cần thiết. Tôi nói vậy không phải vì tôi giỏi khoản này. Tôi chỉ đang nhận diện người quen trong gương thôi.

Trong bài nói ấy còn có ý làm tôi nhớ lâu: tu tập không phải lúc nào cũng là ngồi yên đúng một kiểu, đúng một giờ, đúng một dáng. Có hôm mệt thì nghỉ. Có hôm ngồi không nổi thì đứng dậy đi một vòng. Có hôm mắt mỏi thì nhắm mắt cho mắt được thở. Nghe rất đời. Như nấu một nồi đồ ăn, hôm nay ăn món xào, mai còn chút thì gom lại kho. Không sang trọng gì, nhưng đỡ phí, lại qua được bữa. Cái thân và cái tâm cũng vậy, nhiều khi không cần một cuộc cách mạng, chỉ cần đổi lửa nhỏ xuống một chút.

Tôi thích chữ điều chỉnh hơn chữ chịu đựng. Chịu đựng nghe như đứng giữa mưa, ướt từ đầu tới chân, rồi tự khen mình có nghị lực. Điều chỉnh thì khác. Nó biết kéo cái ghế vào chỗ khô hơn, biết lấy khăn lau mặt, biết mưa còn đó nhưng mình không nhất thiết phải đứng y nguyên như cột điện. Nhẫn mà không điều chỉnh thì dễ thành oan ức. Điều chỉnh mà không nhẫn thì dễ thành hấp tấp. Một bên giữ mình khỏi vỡ, một bên giữ mình khỏi cứng.

Rồi tôi nghe tới chuyện người tài xế taxi. Ai lên xe cũng là hành khách, mình đừng bắt người ta phải giống ý mình trước đã, cứ làm một tài xế dễ thương cái đã. Câu này nhìn qua tưởng nhẹ, nhưng lật lại thấy nặng tay. Vì đời thường, tôi hay làm ngược: khách vừa mở cửa là trong đầu đã âm thầm chấm điểm, người này nói chuyện khó nghe, người kia nhiều yêu cầu, người nọ chắc phiền phức. Chưa chở ai đi được một đoạn, mình đã tự dựng trạm thu phí trong lòng.

Cái nhìn đó cũng kéo sang chuyện lớn nhỏ. Một chén cơm đơn sơ mà người nhận thấy đủ thì thành bữa cơm rộng rãi. Một mâm đầy mà người ăn vẫn nhăn mặt thì tự nhiên hẹp lại. Lớn nhỏ không nằm hết ở hình thức, mà nằm ở cái tâm lượng mình đem vào. Tôi nghe tới đó thì hơi chột dạ, vì có những ngày mình nhận được nhiều hơn cần, nhưng vẫn lăm le soi chỗ thiếu. Cái bụng no rồi, chỉ có cái ý là chưa chịu no.

Tôi không nghĩ mình sẽ trở thành người điềm đạm chỉ sau một bài nói. Đời đâu có dễ như cập nhật app, bấm một cái là bản cũ biến mất. Nhưng có lẽ lần sau, khi chân va vào cái bàn, hay khi một câu nói va vào lòng, tôi sẽ thử chậm lại nửa nhịp. Đau thì vẫn đau. Cần nói thì vẫn nói. Chỉ mong cái tay trong mình kịp cúi xuống xoa trước, thay vì cái chân nóng nảy đá bồi thêm một cái vào chiếc bàn vốn đứng đó từ lâu.