Tôi không thích được gọi là sếp

Có một thứ mong manh hơn con số cuối quý, mong manh hơn dòng tiền đầu tháng, đó là mối quan hệ giữa người có quyền ký và người chờ lương về tài khoản. Chỉ cần một câu nói lệch tông, một cái nhìn hiểu nhầm, một quyết định thiếu giải thích, sợi dây tin tưởng giữa người lãnh đạo và nhân viên có thể đứt gọn như một sợi cáp mỏng.

Và rồi tất cả chui vào vỏ an toàn: bên này thì 'dạ vâng', bên kia thì 'tuỳ tụi em', không ai thật sự gặp nhau ở giữa.

Vì sao tôi không thích được gọi là 'sếp'

Hồi đó, khi còn có đội, tôi chưa từng thực sự thoải mái khi nghe ai đó gọi mình là 'sếp'. Không phải vì khiêm tốn giả vờ. Mà vì từ đó giống như một bức tường vô hình dựng lên giữa hai người.

'Sếp' là một cái nhãn rất tiện. Tiện để nhân viên đổ mọi trách nhiệm lên đó, tiện để người lãnh đạo trốn trong đó. Nhưng chính cái tiện đó giết chết sự thật, sự tôn trọng lẫn nhau và cả cảm giác cùng một đội.

Khi bạn gọi tôi là 'sếp', câu chuyện không còn là giữa hai người đang giải một bài toán chung, mà là giữa người cầm quyền và người chờ phán quyết. Mọi từ ngữ bỗng phải lựa chọn rất kỹ: nói thế này có vô lễ không, nói thế kia có mất lòng không. Cuộc trò chuyện bị bóp méo ngay từ chữ đầu tiên.

Tôi không muốn làm 'sếp', tôi muốn làm người cùng chịu trách nhiệm. Vì 'sếp' thì được quyền đúng một mình. Còn người cùng chịu trách nhiệm thì buộc phải nghe, phải sửa, phải nhường, phải xin lỗi khi cần.

Quan hệ giữa người lãnh đạo và nhân viên, nhìn bên ngoài thì có vẻ rất rõ: ai đánh giá ai, ai ký quyết định ai. Nhưng bên trong, nó là một mạng lưới cảm xúc rất dễ vỡ.

Một lần nhăn mặt khi nghe góp ý, người đối diện ghi lại: 'À, nói vậy là không nên.' Một lần hứa mà không làm, họ kết luận: 'Thôi, nghe cho vui thôi.' Một lần ưu ái sai người, cả nhóm tự dặn nhau: 'Ở đây quan trọng là làm cho vui, không phải làm đúng.'

Từ đó trở đi, họ không nói thật nữa. Họ nói điều an toàn. Tôi thì tưởng mình lãnh đạo tốt vì đội ít chuyện, nhưng thật ra chỉ là mọi người đã chọn im lặng.

Ở chiều ngược lại, người làm cùng cũng mong manh không kém. Một góp ý thẳng mà không có ngữ cảnh, họ có thể nghe thành công kích. Một lần tôi bận không trả lời tin nhắn, họ có thể nghĩ mình bị bỏ rơi. Một quyết định cứng rắn, nếu không giải thích, dễ bị hiểu là chỉ quan tâm kết quả, không quan tâm con người.

Chúng ta đứng ở hai đầu của cùng một sợi dây. Kéo mạnh quá thì đứt. Thả lỏng quá thì trôi. Giữ được sự căng vừa phải, đủ nghiêm, đủ gần, đủ rõ ràng, là việc rất khó.