Những thứ tôi đã để lại sau lưng để sống rõ hơn

Có một buổi sáng tôi mở tủ áo, đứng lặng trước ngăn kéo mà không biết mình muốn mặc gì. Những cái áo cũ, áo tặng, cả những cái chưa bao giờ mặc, nằm kề vai nhau như một cuộc họp mặt bất đắc dĩ. Tôi chọn đại một chiếc quen thuộc, còn lại đóng tủ như cất đi luôn cả một phần ký ức. Cảm giác đó lặp đi lặp lại suốt nhiều năm, không chỉ với áo quần mà với cả những thứ mình nghĩ là không thể thiếu trong cuộc sống.

Ai cũng nói về ưu tiên, về chọn lọc, về tập trung vào điều quan trọng. Nhưng thử đứng giữa cả trăm thứ nhỏ tích tụ quanh mình, sách chưa đọc, tin nhắn chưa trả lời, cuộc hẹn chưa dám từ chối, mới thấy để buông một thứ không dễ như gạch bỏ mục khỏi to-do-list. Có lần tôi tự hỏi: mình giữ lại nhiều như vậy là vì sợ thiếu gì, hay chỉ vì sợ trống, sợ cảm giác hụt chân khi không còn gì che chắn?

Hồi tôi còn dẫn đội, thói quen tích trữ mọi mối quan hệ dở dang làm tôi mệt nhiều hơn được gì. Một ngày, tôi nhận ra không phải ai từng đi chung cũng cần ở lại bên nhau tới cuối. Mỗi cuộc trò chuyện không hợp, mỗi lần miễn cưỡng xuất hiện ở quán nhậu chỉ để giữ mặt mũi, sau cùng chỉ làm mình thấy càng lúc càng xa lạ với bản thân. Ít bạn, nhưng thật, thì nhẹ hơn. Mất một mớ tiếng ồn để giữ lại chút yên tĩnh.

Tôi cũng từng ôm rất nhiều dự định một lúc. Làm việc gì cũng sợ mình bị chậm lại phía sau. Người này học thêm, mình cũng ghi danh lớp khác. Người kia xây dự án mới, mình cũng bấm máy bắt đầu. Đến một thời điểm, các đầu việc không cộng lại thành nhiều thành tựu, mà thành nhiều mảnh rời không ghép nổi. Những thứ mình giữ, quay lại giữ chặt mình.

Có những thứ từ bỏ không phải lúc nào cũng là hành động lớn. Đôi khi chỉ là tắt thông báo email, không mở app chat ngoài khung giờ cần thiết, nói 'thôi' với một lời mời mình biết sẽ không vui. Đôi khi là tập thói quen cất đi một cuốn sách đang đọc dở khi 'chưa thực sự muốn đọc', thay vì cố gắng cho có tiếng là 'người đọc được nhiều sách'. Tôi hay tự kể chuyện bản thân kiểu như: 'Đã lỡ mua thì ráng đọc cho hết', 'Ai nhờ gì cũng nhận, mai mốt mới tính tiếp'… rồi quên khuấy động cơ nào làm mình mệt trước tiên.

Tôi nhớ một hôm lang thang giữa chợ đêm Cần Thơ, tay cầm ly cà phê lạnh, đầu nghĩ lung tung về một dự định vừa huỷ bỏ. Nhẹ bụng thấy rõ, nhưng cũng hơi hụt mất cái cảm giác có việc để làm. Thói quen sợ rảnh rỗi bám mình như cái áo khoác cũ mùa đông xứ Canada: không còn lạnh nữa nhưng vẫn mang bên người, chỉ vì từng sợ gió. Để bỏ một thói quen, nhiều khi phải chấp nhận tạm thời không biết cất tay vào đâu.

Có đủ rồi, thì thôi

Những năm gần đây, khi làm việc một mình với AI và automation, tôi nhận ra quy tắc này rõ ràng hơn: giữ mọi thứ càng lâu, càng vướng víu. Trước kia, khi còn công ty, tôi phải vác đủ loại vai: người nhắc deadline, người dàn hoà khi có xung đột, người hút hết áp lực khi dòng tiền cạn. Ở cương vị ấy, tôi từng tưởng mọi trách nhiệm mình ôm là không thể thiếu. Nhưng thực ra, nhiều cái chỉ là thói quen nghĩ mình chưa đủ tốt.